پلات و لمینت

پلات و لمینت           plate & laminate

پلات

پلاتر هم همانند سایر دستگاه های چاپ دیجیتال دارای هد هایی هست که بوسیله آن رنگ را بر روی انواع گوناگون کاغذ انتقال می دهد.

نحوه کار بدینگونه است که فایل طراحی استند فروشگاهی به وسیله کامپیوتر به ریز پردازنده دستگاه پلاتر انتقال پیدا می کند و رنگ از مخازن مخصوص به وسیله هد ها بر روی کاغذ انتقال پیدا می کند.

در انتها جهت جلوگیری از رنگ پریدگی در مقابل نور آفتاب و همچنین استحکام بخشیدن به پلات بر روی آن لمینت مات و یا براق کشیده می شود.

گفتنی است که برخی بر این باورند که کیفیت چاپ افست و پلات در یک حد هستند ولی چنین نیست و نمی توان کیفیت آن را با چاپ افست مقایسه نمود. ولی می توان پس از گرفتن پلات آن را به عنوان نمونه رنگ در هنگام چاپ افست استفاده نمود و با ست کردن دستگاه بر روی رنگ پلات رنگی نزدیک به آن چاپ نمود.

لمینیت

لمینیت کردن یکی از سریع‌ترین و ساده‌ترین روش‌های محافظت از کار چاپی است.

در سیستم لمینیت با چسبیدن لایه‌ی بسیار نازک و شفاف پلاستیکی بر یک یا دو طرف یک کار چاپی، از آن در برابر رطوبت و سایر آسیب‌های محیطی، محافظت شده و محصول چاپ شده‌‌ی نهایی در برابر آب و پارگی مقاوم می‌شود؛

به علاوه لمینیت،شدت رنگ‌ها و کنتراست رنگی در تصاویر چاپ شده را بهبود می‌بخشد. تصاویر چاپ شده با رنگ‌های درخشان، بیانگر کیفیت بالاتری هستند.

لمینیت مانع از چین و چروکیدگی، لک‌شدن، آفتاب خوردگی، سیاه شدگی، پریدگی رنگ و یا چربی، اثر انگشت و سایر آسیب‌های موجود در محیط، بر کار چاپ شده می‌شود.

انواع لمینیت

۱ - لمینیتورکیسه‌ای یاکتابچه‌ای

لمینیت کیسه‌ای یا کتابچه‌ای شامل دو قطعه فیلم پلاستیکی از پیش بریده شده است. یک لایه چسب حرارتی نیز روی یکی از این فیلم‌ها را می پوشاند. برای این‌که این دو قطعه فیلم پلاستیکی حالت کیسه پیدا کنند،

از لبه‌های دو فیلم از یک طرف به هم چسبانده و درزبندی (seal) می شوند. پس از این کار دو قطعه فیلم حالت یک کتابچه را به خود می گیرند که می توان کار چاپی را درون آن قرار داد.

ابعاد فیلم‌ها باید بزرگ‌تر از کار چاپی باشد به گونه‌ای که به راحتی کار چاپی را پوشانده و لبه‌های آنها به یکدیگر چسبانده شود.

لمینیت کیسه‌ای را می توان با یک قطعه فیلم نیز انجام داد.

در این حالت یک قطعه فیلم پلاستیکی را از وسط، خط (Creasing) می زنند و سپس آن را تا می کنند و بعد کار چاپی را درون آن قرار می دهند.

به این نوع لمینیت، لمینیت کیسه‌ای پروانه‌ای (Butterfly) می گویند، زیرا پس از خط اندازی روی فیلم و تا کردن آن، شکلی شبیه به بال‌های پروانه پیدا می کند.پس از قرار دادن کار چاپی بین دو قطعه فیلم کیسه‌ای حاوی سطح چاپ شده، فیلم، لمینیت و چسب از میان نوردهای گرم تحت فشار عبور می کند تا کلیه لایه‌های چسبناک به‌طور کامل به یکدیگر جوش بخورند.

۲- لمینیتورهای رول حرارتی

این نوع لمینیتورها از یک یا دو رول بزرگ فیلم استفاده می کنند. یک روی این فیلم دارای چسبی است که هنگامی که در معرض حرارت قرار می گیرد، فعال می شود.

این چسب هنگامی که کار چاپی از درون لمینیتور عبور می کند روی کار می چسبد.

در هنگامی که کار با استفاده از فرایند دیجیتال چاپ شده باشد، میزان چسبندگی فیلم لمینیت به لایه مرکب به نوع، جنس مدیا و همچنین نیرویی چسبندگی بین لایه حرارتی و لایه مرکب بستگی دارد.

یکی از رول‌ها بالای ماشین نصب شده و رول بعدی همزمان در زیر ماشین نصب می شود. رول بالایی روی کار را لمینیت کرده و همزمان رول پایینی پشت کار را لمینیت می کند.

به این فرآیند کپسوله کردن (Encapsalation) یا محصور کردن کار چاپی بین دو لایه فیلم برای استند فروشگاهی می گویند. البته کار را می توان به صورت یک رو نیز لمینیت کرد.

در بسیاری موارد به‌طور معمول نیازی به لمینیت کردن پشت کار وجود ندارد. نوع هیبرید دستگاه‌های لمینیت می تواند با استفاده از مواد حرارتی روی کار را لمینیت کند.

این ماشین‌ها قادر نیستند کار را به صورت پشت و رو لمینیت کنند. پس از اتمام لمینیت کار چاپ شده، به‌طور معمول به یک تیغه تیز جهت جدا کردن کار لمینیت شده از ماشین نیاز است.

تعداد سیلندرها در لمینیتورهای مختلف متفاوت است. فیلم لمینیت به محض وارد شدن به ماشین لمینیتور از میان سیلندرها عبور می کند؛ سیلندرهایی که حرارت را به طور یکسان در همه جای فیلم پخش کرده

و سبب جوش خوردن لایه‌های فیلم به کار چاپی در طول این روند می شوند.

۳- لمینیتورهای رول سرد

(Cold Roll Laminators)لمینیتورهای رول سرد

و لمینیتورهای کیسه‌ای سرد از حرارت جهت لمینیت کردن کار استفاده نمی کنند.

روی فیلم در این گونه لمینیت‌ها نسبت به فشار حساس(pressure-sensitive) است، بدین معنی که فیلم دارای سطحی چسبناک است که در تماس با سطح کار چاپ شده به آن چسبیده و جوش می خورد.

این روش برای لمینیت کردن محصولات چاپی که حرارت به آن‌ها آسیب می رساند بسیار مناسب است؛

به طور مثال می توان از مرکب‌های پایه مومی(wax-based inks) که در اثر گرما ذوب می شوند یا محصولات چاپی حساس به حرارت (temperature-sensitive)که برای آنها از چسب حساس به فشار(pressure-sensitive) استفاده می شود، مانند وینیل یا سایر پلاستیک‌های زود ذوب نام برد.

چاپ افست

  چاپ افست           Offset Printing

افست نوعی از چاپ است که امروزه به طور بسیار گسترده برای چاپ انواع کتاب ، مجله ، بروشور و کاتالوگ ، پوستر  و استند فروشگاهی و خلاصه هر چیزی که قرار است بر روی کاغذ و با تیراژ بالا (معمولاً 1000 عدد یا بیشتر) و نیز با کیفیت بالا چاپ شود مورد استفاده قرار می گیرد.

دستگاه های چاپ افست بسته به مدل دارای سایز چاپ از 50*35 سانتی متر تا 100*70 و حتی در موارد محدود تا سایز 140*100 می باشند.

در چاپ افست از مدل رنگ CMYK استفاده می شود و هر رنگ به صورت جدا گانه بر روی کاغذ چاپ میشود و عمل ترکیب رنگ بر روی کاغذ صورت میگیرد.برخی از دستگاه های چاپ افست دارای یک ستون رنگ هستند یعنی در هر بار مکش کاغذ فقط می توانند یک رنگ را روی کاغذ چاپ کنند. برخی از دستگاه ها دو رنگ و برخی نیز چهار رنگ هستند که چاپ هر چهار رنگ را با یک بار مکش کاغذ انجام می دهند.

برخی از دستگاه های چاپ افست 5 رنگ هستند که علاوه بر چاپ هم زمان CMYK میتوانند چاپ رنگ پنجم (مثلاً نقره ای یا طلایی یا رنگ های ساختگی) و یا حتی چاپ ورنی را انجام دهند.

تکنولوژی چاپ افست کمی پیچیده است. در این تکنولوژی برای چاپ هر رنگ بر روی کاغذ از سه استوانه ی اصلی استفاده می‌شود. به دور غلطک اول صفحه ای فلزی از جنس آلومینیوم که به آن پلیت یا زینک میگوید پیچیده می شود. این صفحه ی فلزی قبلاً در واحد پیش از چاپ موسوم به لیتوگرافی ساخته می شود.

در لیتو گرافی فایلی که برای چاپ ارسال شده است به چهار رنگ تشکیل دهنده ی آن (CMYK) تقسیم شده و فایل مربوط به هر رنگ با نوعی از مواد پلیمری مخصوص بر روی سطح ورقه ی آلومینیومی چاپ میشود. جنس سطح زینک یعنی بخشهایی که از ماده ی پلیمری پوشانده شده است

به گونه ایست که به هیچ عنوان مرکب را به خود جذب نمیکند اما جاذب آب می باشد. جنس بخش پلیمری به گونه ایست که دقیقاً برعکس عمل می کند یعنی مرکب را جذب کرده و آب را جذب نمی کند. دو غلکط کوچک با غلطک اصلی زینک در تماس هستند .

یکی از آنها با محفظه ی آب در تماس است و دیگری با محفظه ی مرکب. غلطک زینک بسته به تصویری که با مواد پلیمری بر سطح آن نقش بسته مرکب را از غلطک جذب می کند

و در سایر بخش ها فقط مرطوب می شود. سپس این رنگ جذب شده را به غلطک پایینی که از جنس لاستیک می باشد منتقل می کند این غلطک هم بر روی کاغذ میچرخد و مرکب را به سطح کاغذ منتقل می کند.

غلطک زیرین وظیفه ی فشار دادن کاغذ به غلطک لاستیکی را بر عهده دارد.

یک دستگاه چاپ افست چهار رنگ (تشخیص چهار رنگ بودن دستگاه با توجه به تعداد ستون های رنگ به راحتی امکان پذیر است)

چون چاپ رنگها در سیستم چاپ افست به صورت جدا گانه انجام می شود تطبیق دقیق رنگ ها بر روی هم از موارد بسیار مهم در کیفیت چاپ می باشد.

در دستگاه های قدیمی برای استند فروشگاهی  تطبیق رنگها به صورت دستی و از طریق سیستم های مکانیکی صورت می گیرفت که در بسیاری از مواقع با اندک خطایی همراه بود که باعث سایه دار شدن عکس ها و مخصوصاً نوشته ها می شد.

در این سیستم ها تجربه و دقت مسئول چاپ در رسیدن به کیفیت چاپ مطلوب بسیار مهم بود اما در سیستم های جدید تر تطبیق رنگ به صورت کامپیوتری و از طریق سیستم های دیجیتال صورت میگیرد.

در این سیستم ها نقش اپراتور کاهش پیدا کرده است اما کاربران این سیستم ها (که در ایران به آنها ماشین چی گفته میشود) باید دارای توانایی کار با کامپیوتر باشند. نحوه ی محاسبه ی قیمت چاپ در سیستمِ چاپ افست به این صورت است که از یک برگ تا 5000 برگ هزینه ای ثابت برای چاپ دریافت میگردد و با توجه به اینکه هزینه ی ساخت زینک نیز ثابت بوده و به تیراژ کار بستگی پیدا نمیکند با افزایش تیراژ چاپ هزینه ی چاپ هر برگ کاهش می یابد.

به همین دلیل از چاپ افست برای چاپ در تیراژ های پایین استفاده نمی شود.

بهترین روش تمیز کردن قابلمه و ماهیتابه‌ها

چه بخواهیم و چه نخواهیم ته قابلمه و ماهیتابه‌هایمان به مرور زمان لک می‌شوند. بر اثر تماس مستقیم شعله با کف ظروف، چربی‌های حاصل از پخت و پز می‌سوزند و روی قابلمه‌ها و ماهی‌تابه‌ها لک به جای می‌گذارند. گاهی نیز غذا در سرویس قابلمه یا ماهیتابه می‌‌سوزد و به ته آن می‌چسبد.

اما این جای نگرانی ندارد، چرا که راه‌های متعددی وجود دارند که می‌توانید از شر این لک‌ها رهایی یافته و ظروف خود را دوباره تمیز و براق کنید.

چند نکته کلی:

• زمانی که می‌خواهید آشپزی کنید، ابتدا با شعله کم ظرف مورد نظر را گرم کنید تا به گرمای دلخواه برسد. به هیچ عنوان از همان ابتدا شعله را زیاد نکنید زیرا علاوه بر لک کردن ظرف، سطح نچسب آن نیز آسیب می‌بیند.

• سعی کنید از شعله پخش کن برای زیر قابلمه و ماهیتابه استفاده کنید.

•از کفگیر و ملاقه چوبی و یا پلاستیکی برای هم زدن غذا استفاده کنید. کفگیر و ملاقه استیل باعث خش انداختن روی سطوح نچسب می‌شود.

•  اگر سیم ظرفشویی در منزل نداشتید، یک تکه فویل آلومینیومی را مچاله کنید و با آن کف ظروفتان را بسابید. خوبی این فویل‌ها این است که مثل سیم ظرفشویی ناخن و پوست دست را اذیت نمی‌کند.

• به هیچ عنوان سرویس قابلمه ها و ماهیتابه‌ها را درون ماشین ظرفشویی قرار ندهید، به خصوص اگر چدنی باشند. کف ماهیتابه و قابلمه‌ها احتیاج دارند که حتما با اسفنج یا اسکاچ نرم شسته شوند.

• اگر غذا به کف ظرف چسبیده است برای یکی دو ساعت در آن آب بریزید تا خیس بخورد. اگر باز هم کنده نشد، درون آن آب ریخته و روی شعله ملایم قرار دهید تا به جوش بیاید. آب جوش تمام غذاهای چسبیده را از کف ظرف جدا می‌کند.

سس کچاب

برای ظروفی که کف آنها مسی است، سس کچاپ و یا رب گوجه فرنگی یک پاک کننده عالی است. کف ظرف خود را با سس یا رب بپوشانید و اجازه دهید به مدت 30 دقیقه بماند. اسیدهای موجود در این مواد با لکه‌‌ها واکنش نشان داده و آنها را از بین می‌برد. پس از نیم ساعت با اسکاچ خوب کف ظرف را بشویید و آب بکشید و خشک کنید. این روش برای تمیز کردن ظروف استیل و چدن کارآمد نیست.

بیکینگ سودا

بیکینگ سودا را از فروشگاه‌های مواد شیرینی پزی خریداری کنید. 2 قاشق غذاخوری بیکینگ سودا را در ظرفی ریخته و با آب مخلوط کنید. سپس اسکاچ را در محلول فرو کرده و با آن به جنگ چربی‌ها بروید! می‌توانید سرکه سفید را هم به این محلول اضافه کنید.

لیمو

لیمو یک پاک کننده طبیعی معجزه‌آسا است. لیمو را از وسط ببرید و ته ظروف خود بمالید و سپس با یک اسکاچ نرم روی آن بکشید تا لک‌ها را از بین ببرد. از لیمو برای ضدعفونی کردن سینک ظرفشویی نیز می‌توانید استفاده کنید.

نمک و سرکه سفید

ترکیب نمک و سرکه سفید برای از بین بردن لک‌های ناشی از سوختن غذا مناسب است. در ظرف سوخته شده آب بریزید و سپس روی لک‌ها 2 قاشق غذاخوری نمک و سرکه ریخته و روی شعله ملایم گاز قرار دهید تا آب به جوش بیاید. بعد زیر آن را خاموش کنید و اجازه دهید یک شب تا صبح بماند. بعد از آن با اسکاچ ظرف را شسته و از پاک شدن لک‌ها لذت ببرید.

وایتکس

برای از بین بردن لک ظروف لعابی، 1 قاشق چایخوری وایکتس را در 600 میلی‌لیتر آب حل کرده و روی لک‌ها بریزید و اجازه دهید به مدت 2 ساعت بماند. پس از 2 ساعت ظرف را خوب بشویید و با اسکاچ نرم لک‌ها را از بین ببرید. مراقب باشید این محلول بیشتر از 2 ساعت روی ظرف نماند زیرا وایتکس آن را خراب می‌کند.

 نمک دریایی و آرد

4/1 پیمانه نمک دریایی، 4/1 پیمانه آرد سفید و سرکه سفید را با هم مخلوط کرده و خمیر به دست آمده را با اسکاچ نرم روی ظروف مسی و برنجی بکشید تا براق شوند. سپس با آب و صابون شسته و خشک کنید.

پوست لیمو

اگر رنگ ظروف آلومینیومی شما رفته است بهتر است پوست لیمو (یا ریواس و یا گوجه فرنگی) را با آب درون آن بجوشانید تا ظرف دوباره درخشندگی خود را بازیابد.

آب و صابون

برای از بین بردن لک‌های ظروف استیل، یک برس نه چندان زبر برداشته و در محلول آب گرم و صابون رنده شده و آب لیمو فرو کنید و روی لک‌ها بکشید. سپس با آب شسته و خشک کنید. مراقب باشید روی ظرف خش نیفتد.

ظرف ها؛ تعیین تکلیف در طب سنتی

سوال خیلی ساده است:

در چه ظرفی غذا بپزیم و بخوریم تا سالم تر باشیم؟

امّا اهل فن با گفتار مغشوش و متناقض خود، مردم را دچار سرگردانی کرده اند. دراین مقاله سعی شده تا در عین ایجاز، تکلیف، روشن شود.

معیارهای اصلی

سه مساله مهم در انتخاب ظرف غذا باید مدنظر قرار گیرد:

1- فعل و انفعال مادّی ظرف  و سرویس قابلمه و غذا: ظرفی که برای طبخ یا نگهداری مواد غذایی به کار می­ رود یا نباید با مواد غذائی وارد فعل و انفعال گردد(مثل ظروف شیشه ای) یا دارای فعل و انفعالی مثبت باشد؛

یعنی موادی که از ظرف به داخل غذا منتشر می شوند نه تنها مضر به احوال بدن نباشند، بلکه مفید فایده نیز باشند.

2- توزیع حرارتی: ظرف باید این توانایی را داشته باشد که هنگام پخت، حرارت را به طور یکنواخت و ملایم در غذا توزیع کند تا کیفیت غذای حاصله، مطلوب و همسان باشد.

3- نظافت: ظرف باید این قابلیت را داشته باشد که به راحتی از آلودگی های غذاها پاکیزه شود.

طبیعتا موارد دیگری همچون صرفه اقتصادی، در دسترس بودن، مسائل فرهنگی و ... نیز در انتخاب ظروف مناسب تاثیرگزار خواهند بود.

الف- ظروف فلزّی

زمانی انسان از سنگ به عنوان ظرفی برای پختن و نگهداری غذا استفاده می کرد.

 از زمانی که فلز، کشف و به زندگی انسان وارد شد، استفاده از ظروف فلزی نیز برای پخت، نگهداری و مصرف غذا آغاز شد.

این ظروف به دلیل انتقال مناسب حرارت، عدم شکنندگی و همچنین مقاومت در مقابل صدمه و ضربه، بسیار مورد استفاده  هستند. انتقال سریع حرارت در این گونه ظروف، موجب پخت سریع و کامل مواد غذایی می شود.

 استفاده از ظروف فلزی و سرویس قابلمه  معمول در مایکروویو خطرناک است و منجر به جرقه های شدید و انفجار خواهد شد؛ اگرچه امروزه، ظروف فلزی مناسب این قبیل دستگاه ها نیز به بازار عرضه شده اند.

 در بین این ظروف، انواع آهنی برای پخت مناسب ترین هستند؛ زیرا که با وارد کردن آهن یونیزه به غذا، ارزش غذایی آن را می افزایند و  ضرری نیز برای مصرف کنندگان ایجاد نمی کنند.

آهن و چدن در طب سنتی

ظروف آهنی در طب سنتی مورد تایید هستند:

«بباید دانست که بهترین ظروف او سرویس قابلمه ز براى طبخ غذا، طلایى و نقره ‏اى و مسى تازه قلعى جید و یا حدیدى تازه جید نموده‏ است که پاک شسته و نظیف باشد.» [1]

«و کذا مطبوخ‏ فى‏ قدر الحدید مقوّى‏ مثانه‏ و اعضاى‏ تناسل‏ است‏ و موجب‏ نعوظ»[2]

اما نکته مهم در مورد ظروف آهنی، سرعت زنگ زدگی آنهاست ولذا توصیه اطبای قدیم آن است که یا مکررا زنگ زدایی شوند یا با قلع، اندود شوند:

«باید دانست که هر ظرفى که جیّد الجوهر است طبخ طعام در آن مستحسن است و آن اناى ذهبى است و فضّى و بعد آن اناى حدیدى، خاصه که در غسل وى مبالغه همى کنند و زنگ بستن ندهند و آن را به قلعى اندودن مانع از زنگ بستن است.»[3]

امروزه برای رفع مشکل زنگ زدگی این ظروف، معمول این است که از یکی از آلیاژهای آن یعنی چدن استفاده شود.

چدن، آلیاژی مرکب از آهن، کربن و سیلیسیم است که ضد سایش، مقاوم به خوردگی و مقاوم در برابر حرارت است.

چدن، رسانای حرارتی ضعیفی به شمار می رود اما حرارت را در خود نگه داشته؛ آنرا به طور یکنواخت پخش می کند. رنگ این ظروف از بین نمی‌‌رود؛ زنگ نمی‌‌زنند و طعم و عطر غذا را حفظ می‌ کنند.

کارشناسان اعتقاد دارند که ظروف چدن واقعی هیچگونه یونی وارد غذا نمی‌کنند. اگر این گونه باشد، آثار طبّی مترتّب بر استفاده از ظروف آهنی که در بالا به آنها اشاره کردیم، شامل ظروف چدنی نمی شود

 ولی به همین دلیل که دارای کنش و واکنش منفی با غذا نیستند، ظروف مطلوبی محسوب می شوند.

ولی اگر استفاده از ظروف چدنی، موجب افزایش میزان یون های آهن در غذای مصرفی شود و با عنایت به این که کمبود آهن، مساله ای بسیار شایع در دنیای امروزی است، استفاده از این ظروف می تواند مفیدتر هم باشد؛ اما باید توجّه داشت که:

1- ظروف چدنی اصل، کمیاب و گران هستند.

2- این ظروف سنگینند و استفاده از آنها آسان نیست.

3- بسیاری از ظروفی و سرویس قابلمه  که به نام ظروف چدنی عرضه می شوند، در حقیقت آلومینیوم فشرده هستند که با فرآیند ریخته گری تهیه می گردند.

 این فرآیند موجب افزایش مقاومت و نیز افزایش جرم حجمی و در نتیجه سنگین شدن این ظروف می گردد.

این ظروف به صورت بدون پوشش و یا لعاب در بازار مصرف به ندرت یافت می شوند و اغلب دارای پوشش تفلون می باشند.

4- یک راه برای تشخیص چدنی بودن ظرف این است که رنگ این ظروفی به سمت مشکی است؛ آهن ربا به آنها می چسبد و اگر با نیروی زیاد یا از ارتفاع بلند به زمین بیفتند،  می شکنند(نه این که قر یا له شوند.)

5- در ظروف چدنی جدید، نوعی اندود سرامیک به کار می­رود که براساس اطلاعات فعلی ما، این گونه ظروف نچسب ضمن داشتن امتیازات ظروف چدنی، مضرات ظروف تفلونی را نیز ندارند. گرانی قیمت این ظروف از جنبه­ های منفی کاربرد آنهاست.

6- قبل از استفاده از این ظروف باید چند دقیقه‌ای آنها را روی حرارت بگذارید تا گرم شوند. برای آن که از گرم شدن کافی ظرف مطمئن شوید، می‌توانید قطره‌ای آب داخل آن بریزید و اگر به سرعت تبخیر شد، یعنی ظرف گرم شده است.

 7- برای شست‌وشوی چدن از ابر استفاده کنید چراکه سیم ظرفشویی باعث خراشیدگی و آسیب آن می‌شود.

8- بعد از اتمام پخت، ماده غذایی را از درون ظروف چدنی خارج کنید تا اکسید نشود. در ضمن در ظروف چدنی فاقد روکش، نباید مواد اسیدی مثل آبلیمو یا سس گوجه‌فرنگی ریخت.